Hãy tưởng tượng bạn đang lái xe trên một “xa lộ sa mạc tối tăm”, trong xe đang vang lên những khúc nhạc tuyệt vời và đột nhiên bạn gặp một ngã cua gấp.
Đây rõ ràng là điều không ai mong muốn!
Khi đầu tư vào cổ phiếu tăng trưởng, tất nhiên không ai mong đợi những điều bất ngờ tương tự như tình huống lái xe trên đường kể trên. Ở một góc độ nào đó, tất cả những ai theo dõi hệ thống đầu tư CAN SLIM đều từng thấy tình huống bất ngờ xuất hiện một cú giảm giá rất lớn trong ngày ngay sau khi cổ phiếu phá vỡ nền giá chuẩn như sách giao khoa, chẳng khác nào một cây cổ thụ bất ngờ đổ xuống chắn ngang đường. Đây gọi là phiên giao dịch phá vỡ kỳ vọng, tức là cổ phiếu hoặc thị trường đi ngược lại với kỳ vọng ban đầu của chúng ta khi mua vào.
Cách xử lý đối với những phiên giao dịch phá vỡ kỳ vọng trên thị trường chứng khoán cũng giống như cách xử lý khi lái ô tô – hãy chạy chậm lại.
Dưới đây là hướng dẫn xử lý gồm các bước đơn giản. Đầu tiên, ngừng mua thêm vị thế đó và chắc chắn không mua bất kỳ vị thế mới nào khác. Những cú phá vỡ thất bại này thường là những cánh chim báo bão. Có nhiều cổ phiếu đồng loạt xuất hiện hiện tượng này là tín hiệu mạnh mẽ báo hiệu thị trường chung gặp vấn đề lớn.
Xem lại các khoản nắm giữ của bạn. Bắt đầu bằng cách bán tất cả các vị thế thua lỗ; hãy thoát ra khỏi các vị thế đó. Tiếp theo, chuyển sang những mã tăng giá nhỏ, hầu hết chúng cũng có thể bị giảm mất hết lãi.
Nếu bạn mua bình quân giá lên theo kim tự tháp một cổ phiếu nào đó, hãy nghiên cứu các đợt mua bổ sung gần đây của mình. Nếu bạn chỉ còn ít tiền mặt và giá vốn cơ sở bị tăng lên, hãy bán ra những lần mua tiếp theo gần đây để tạo cho mình một khoảng không gian để thở.
Cuối cùng, hãy dựa trên việc phiên giao dịch phá vỡ kỳ vọng tệ đến mức nào?
Nếu chỉ là mức độ nhẹ, phản ứng của bạn nên nhẹ nhàng. Nếu đó là một thứ tồi tệ và bạn vẫn còn tỷ trọng cổ phiếu quá nặng nhưng không thể quyết định bán thứ gì khác, hãy xem xét cắt giảm toàn diện.
Cắt giảm tổng thể là một chiến lược quản lý danh mục đầu tư mà bạn có thể xem xét. Nó rất tiện dụng khi bạn cần giảm tỷ trọng nhanh chóng, nhưng lại không muốn bán nhầm hàng.
Cách thực hiện là chỉ bán số lượng phần trăm như nhau của tất cả các vị thế còn lại trong danh mục đầu tư. Tốt nhất bạn nên thực hiện việc bán này theo từng phần nhỏ như 5% hoặc 10%.
Kế tiếp, dừng lại, hít thở một chút và nghiên cứu xu hướng thị trường thông qua mục toàn cảnh thị trường, và kiểm tra các khoản nắm giữ của bạn. Nếu cần bán thêm, hãy tiếp tục bằng một đợt bán khác, nhưng cần cân nhắc cẩn để tránh bán quá nhiều. Bạn sẽ ngạc nhiên khi suy nghĩ của bạn rõ ràng hơn bao nhiêu sau khi đã giảm được một số rủi ro nhờ việc bán bớt.
Tôi vào lệnh mua VGT vùng giá 28.4 ngày 5/1/2022 tại điểm Pocket Pivot, sau đó bổ sung thêm vùng 29.3 khi cổ phiếu breakout mẫu hình cốc tay cầm 7 tuần. Cổ phiếu ngay lập tức tăng lên trên ngưỡng 30.8 mang lại một tấm đệm lãi tốt ngay sau khi mua. Thế nhưng phiên giao dịch phá vỡ kỳ vọng đột ngột xuất hiện khi các cổ phiếu nóng bắt đầu sụp đổ do vụ bán chui của ông TV Quyết và bỏ cọc Thủ Thiêm của Tân Hoàng Minh. Thật tệ khi đã thu được khoản lãi lớn ngay sau khi mua, nhưng miếng ăn đếm mồm vẫn bị giựt mất.
Nhưng biết làm sao được, thị trường chứng khoán luôn có những lúc rất khó khăn như vậy. Phiên giao dịch phá vỡ kỳ vọng ngày 10/1 đã tạo 1 một thứ nhìn giống như một cú phá vỡ thất bại. Sau đó cổ phiếu tiếp tục đâm thủng MA50 ngày vài phiên sau đó, nó hồi phục cuối phiên, đóng cửa trên MA50 ngày, nhưng hôm sau giá lại đi xuống dưới đường này, tạo ra tín hiệu bán. Đây là giai đoạn thị trường quăng quật, lại phản bán nữa hả? Quyết định bán là việc vô cùng khó khăn. Nhưng một loạt cổ phiếu khác cũng xuất hiện breakout thất bại như VGT, đồng thời chỉ số thị trường xuất hiện phiên đảo chiều giảm mạnh, lấp hoàn toàn khoảng trống tăng giá ngày 4/1. Đây là những tín hiệu cần đề cao cảnh giác, buộc phải đẩy mạnh chốt lãi, và thực hiện phòng thủ.
Như đã đề cập trong mục toàn cảnh thị trường giai đoạn đó, tôi khuyến nghị nên chốt lãi tất cả các cổ phiếu đã tăng giá mạnh mà có tín hiệu bán (gãy đường xu hướng dốc nhất, thủng đường ma10 ngày, có ngày đảo chiều chủ chốt…). Lúc đó tôi cũng thực hiện bán ra các cổ phiếu có lãi như VGC (GEX tôi bán trước đó khá lâu rồi)… một số cổ phiếu bị phá vỡ thất bại cũng được cắt tỉa bớt theo phương pháp “cắt giảm một phần mỗi vị thế”. Tỷ trọng cổ phiếu được giảm rất nhanh từ đang dùng đòn bẩy xuống còn 70% cổ phiếu, 30% tiền. Sau đó, khi thị trường ổn định hơn, tôi tiếp tục loại bỏ một số cổ phiếu có vẻ hồi phục yếu như bán ra KDH, bán nốt VGT ITC, chốt lời SZC. Hành động nhanh chóng phòng thủ, sau đó tiếp tục hạ tỷ trọng về 50% cổ phiếu 50% tiền mặt đã giúp tôi không mất mát nhiều, và chủ động nguồn vốn để nắm bắt cơ hội ở những cổ phiếu dẫn đầu mới khi chúng bắt đầu phá vỡ nên giá vào cuối tháng 2 và đầu tháng 3 năm 2022.
Các yếu tố phá vỡ kỳ vọng có ở mọi hình dạng và kích cỡ, cả ở các cổ phiếu riêng lẻ và chỉ số thị trường. Phản ứng của bạn phải tỷ lệ thuận với mức độ nghiêm trọng của ngày phá vỡ kỳ vọng đó. Ví dụ như có nhiều cổ phiếu bị phá vỡ kỳ vọng đồng loạt xuất hiện hay không? Mức độ đổ vỡ của các thị trường có nghiêm trọng với khối lượng lớn hay không? Danh mục của bạn có bị ảnh hưởng trên diện rộng hay không…
