Lợi nhuận giảm 45% nhưng sức khoẻ thật sự của Sacombank lại đang cải thiện

Lợi nhuận giảm 45% nhưng sức khoẻ thật sự của Sacombank lại đang cải thiện

Khi con số lợi nhuận giảm mạnh được công bố, phần lớn nhà đầu tư đọc tiêu đề rồi bán. Nhưng Sacombank quý 1/2026 là một trong những trường hợp hiếm gặp mà tiêu đề và thực tế lại kể hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau. Lợi nhuận sau thuế giảm 45,3% so với cùng kỳ là thật. Nhưng nền kinh doanh tạo ra con số đó lại đang tăng trưởng. Để hiểu được điều này cần bóc tách báo cáo theo cách mà đa số sẽ bỏ qua.

Ngân hàng tạo ra nhiều tiền hơn nhưng cổ đông nhìn thấy ít hơn

Lợi nhuận trước dự phòng (PPOP) của Sacombank quý 1/2026 đạt 4.130 tỷ đồng, tăng 6,7% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là chỉ số phản ánh năng lực sinh lời thật sự của hoạt động ngân hàng – trước khi các khoản dự phòng rủi ro tín dụng bước vào và xói mòn con số.

Vấn đề nằm ở 2.024 tỷ đồng chi phí dự phòng tín dụng trong cùng quý. Con số này cao hơn gần 10 lần mức bình thường lịch sử (200-500 tỷ/quý trước 2025). Kết quả: một ngân hàng đang hoạt động tốt hơn về mặt kinh doanh lại báo cáo lợi nhuận thấp hơn nhiều.

“PPOP tăng 6,7% trong khi LNST giảm 45% – khoảng chênh lệch đó chính xác là 2.024 tỷ đồng chi phí dự phòng mà ngân hàng buộc phải trích lập.”

Với nhà đầu tư phân tích lớp bề mặt, quý 1/2026 là thảm hoạ. Với nhà đầu tư nhìn vào cấu trúc bên trong, đây là quý mà cỗ máy tạo ra lợi nhuận của Sacombank đang vận hành tốt hơn so với 12 tháng trước.

Tiết kiệm chi phí trong khi doanh thu đồng thời giảm – tại sao CIR lại là tin tốt

Tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) quý 1/2026 là 45,2% – giảm từ 50,4% cùng kỳ năm 2025. Tức là với mỗi đồng doanh thu tạo ra, Sacombank giờ chỉ tiêu 45 xu cho chi phí vận hành thay vì 50 xu trước đây.

Điều khiến điểm này đáng chú ý: thu nhập hoạt động của ngân hàng cũng đang giảm (-3,3% YoY). Tiết kiệm chi phí trong khi doanh thu thu hẹp thường là tín hiệu của một doanh nghiệp đang phòng thủ bị động. Nhưng ở Sacombank, chi phí giảm 13,2% trong khi doanh thu chỉ giảm 3,3% – cho thấy đây là kết quả của kiểm soát chủ động, không phải phản ứng hoảng loạn.

9.232 tỷ đồng trong một quý – và tại sao đó có thể là tin tốt nhất năm 2025

Quý 4/2025, Sacombank trích lập 9.232 tỷ đồng chi phí dự phòng tín dụng – một con số lớn đến mức nó biến quý đó thành âm 2.752 tỷ đồng lợi nhuận. Đây là kiểu sự kiện mà nhiều nhà đầu tư coi là thảm hoạ tài chính.

Nhưng trong ngôn ngữ phân tích tài chính, đây được gọi là “Big Bath Provisioning” – hành động dọn sạch bảng cân đối một lần. Thay vì rải đều gánh nặng qua nhiều quý, ngân hàng chịu đau một lần để bắt đầu từ nền tảng sạch hơn. Nhìn vào lịch sử của Sacombank – một thập kỷ tái cơ cấu sau hệ quả sáp nhập với Southern Bank – đây là cột mốc đánh dấu khả năng khép lại giai đoạn đó.

Quý 1/2026, dự phòng giảm 78% so với đỉnh Q4/2025. Chưa đủ để gọi là bình thường hoá, nhưng hướng đi đang đúng.

Cho vay gần như đứng yên – và đây là điều tốt hay xấu?

Tăng trưởng tín dụng quý 1/2026 của Sacombank là 0,1% so với quý trước – về cơ bản là đứng yên. Với một ngân hàng, tín dụng tăng trưởng bằng không thường là tín hiệu yếu kém. Nhưng trong ngữ cảnh hiện tại của Sacombank, điều này cần đọc khác đi.

Ngân hàng đang chủ động co bảng cân đối – tổng tài sản giảm từ 917.120 tỷ xuống 859.572 tỷ trong một quý. Dự phòng tích lũy tăng lên 22.082 tỷ đồng, tương đương 3,52% trên tổng dư nợ. Đây không phải là ngân hàng không muốn cho vay – đây là ngân hàng đang ưu tiên chất lượng danh mục hơn tăng trưởng tốc độ.

Câu hỏi thực tế hơn: khi Sacombank quyết định đẩy tín dụng trở lại, nền tảng bảng cân đối lúc đó sẽ lành mạnh hơn đáng kể so với 12 tháng trước.

KQKD không đồng nhất với cam kết ĐHCĐ – và đó chưa phải điều quan trọng nhất

Một điểm không thể bỏ qua khi đọc kết quả quý 1/2026: các chỉ tiêu lợi nhuận đang không đồng nhất với định hướng mà ban lãnh đạo Sacombank đã tuyên bố trước cổ đông tại đại hội thường niên. LNTT giảm 42,7% YoY trong bối cảnh ban lãnh đạo đặt mục tiêu phục hồi lợi nhuận là khoảng cách đủ lớn để cổ đông cần một lời giải thích rõ ràng hơn.

Phần nào khoảng cách đó xuất phát từ quyết định chủ động đẩy nhanh trích lập dự phòng – lựa chọn chiến lược dài hạn nhưng gây đau đớn ngắn hạn. Nhưng dù kết luận cuối cùng là gì, bản thân KQKD quý 1 cũng không phải yếu tố đang thực sự chi phối giá cổ phiếu STB trên thị trường.

Thứ thực sự đang chi phối giá STB không nằm trong báo cáo tài chính

Đây là điều quan trọng nhất mà bất kỳ nhà đầu tư nghiêm túc nào cần hiểu về STB ở thời điểm hiện tại: thị trường không định giá STB theo KQKD quý 1. Thị trường đang định giá STB theo ba câu chuyện hoàn toàn khác nhau – và cả ba đều chưa được phản ánh trong bất kỳ dòng nào của báo cáo tài chính.

“KQKD quý 1 cho biết Sacombank đang ở đâu. Câu chuyện Vingroup, Bầu Thụy và kịch bản nâng hạng 2026 cho biết thị trường kỳ vọng ngân hàng này đang đi về đâu – và đó là hai bản đồ hoàn toàn khác nhau.”

Ba catalyst này đang tạo ra premium định giá không giải thích được bằng bất kỳ mô hình tài chính nào dựa thuần vào BCTC. Nhà đầu tư chỉ đọc báo cáo tài chính mà không theo dõi ba câu chuyện trên đang đọc STB với một bản đồ thiếu mất những địa danh quan trọng nhất.