Các cuốn sách khuyến nghị đọc để tự học đầu tư cho người mới bắt đầu
Cách Đọc Sách Đầu Tư Hiệu Quả Cho Người Mới Bắt Đầu
Hồi mới tham gia thị trường chứng khoán, mỗi lần mở sách đầu tư ra, chỉ được vài phút là mắt tôi đã díp lại vì buồn ngủ. Lúc ấy, tôi nghĩ có lẽ do sách khô khan quá, nhưng sau này mới nhận ra, vấn đề nằm ở chính cách đọc của mình. Tôi không biết nên bắt đầu từ đâu và vô tình chọn cách đọc ngược – nhảy thẳng vào những cuốn sách phức tạp trước, bỏ qua nền tảng cơ bản.
Nếu ngay từ đầu, tôi chọn đọc tuần tự từ những cuốn sách sơ cấp để nắm chắc các khái niệm cơ bản, mọi thứ đã dễ dàng hơn nhiều. Thế nhưng, do “đi ngược” và phải mất đến 3 năm vừa học hỏi từ các tiền bối, vừa tích lũy kinh nghiệm thực chiến trên thị trường, tôi mới dần hiểu được những nền tảng quan trọng trong chứng khoán.
Những Trở Ngại Phổ Biến Khi Đọc Sách Chứng Khoán
Nhiều bạn đọc từng phản hồi với tôi rằng: “Sách của anh dịch thì chắc là rất hay, nhưng đọc mãi chẳng hiểu gì, mới đọc vài trang là buồn ngủ!”
Thậm chí có một bác hỏi tôi rằng: “Ad ơi, có biết khóa học nào uy tín không, chỉ tôi đi học với, đọc sách mãi không hiểu.”
Thực tế, nếu bạn thấy mình rơi vào tình trạng này, thì đừng vội nản. Bạn cũng giống như tôi ngày đầu bước chân vào thị trường: đọc sách sai thứ tự! Chính việc nhảy vào những nội dung quá phức tạp khi chưa có nền tảng đã khiến bạn cảm thấy khó hiểu, thậm chí muốn bỏ cuộc. Nhưng tin vui là bạn không cần đến bất kỳ khóa học nào – chỉ cần một lộ trình đọc sách có hệ thống, bạn hoàn toàn có thể tự học và nắm vững kiến thức đầu tư.
Cách Đọc Sách Tự Học Chứng Khoán Hiệu Quả
Để việc tự học hiệu quả hơn, bạn hãy đọc sách theo thứ tự tuần tự, từ dễ đến khó. Khi gặp thuật ngữ chưa hiểu, hãy tìm kiếm trên Google ngay, đừng ngại tra cứu. Đặc biệt, không cần cố gắng ghi nhớ ngay lập tức – kiến thức quan trọng sẽ xuất hiện lặp đi lặp lại trong quá trình đọc. Nếu lần đầu chưa nhớ, lần sau cứ gặp lại thì tra cứu tiếp. Dần dần, bạn sẽ tự khắc ghi nhớ mà không cần gượng ép.
Lộ Trình Đọc Sách Đề Xuất
Tôi đã tổng hợp một danh sách các cuốn sách được khuyến nghị để bạn đọc theo đúng lộ trình từ sơ cấp đến nâng cao. Bạn có thể tham khảo tại phần dưới đây: 👉 Lộ trình đọc sách đầu tư hiệu quả
Hãy kiên nhẫn, đọc đúng trình tự và không ngừng thực hành. Đầu tư chứng khoán là hành trình cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng, nhưng nếu bạn có định hướng đúng, thành công sẽ chỉ là vấn đề thời gian.
1. PHẢI ĐỌC TRƯỚC TIÊN: BÁO CÁO TÀI CHÍNH DƯỚI GÓC NHÌN W. BUFFET HOẶC TRÍ TUỆ TÀI CHÍNH
Đọc xong một trong hai cuốn sách này (hoặc cả hai thì càng tốt), bạn sẽ hiểu được những thuật ngữ cơ bản nhất trong đầu tư. Những thứ tưởng chừng đơn giản như Doanh thu, lợi nhuận, EPS, P/E, ROE, biên lợi nhuận, phải thu, tồn kho… đều được giải thích một cách dễ hiểu, ngắn gọn, giúp bạn dễ dàng tiếp thu, dễ dàng hiểu được cách đọc và đánh giá báo cáo tài chính của một công ty niêm yết. Biết những thứ cơ bản nhất này rồi bạn mới có thể đi sâu hơn vào các phương pháp đầu tư chuyên sâu. Đây là cuốn sách cơ bản nhất, giống như việc biết đọc các nốt nhạc khi bạn học đàn vậy, hoặc giống như bạn biết các chữ cái a bờ cờ trước khi chuyển sang ghép vần và tập làm văn. Hai cuốn sách này có thể tìm mua dễ dàng trên các nền tảng bán hàng online. Nếu đọc hai cuốn sách căn bản nhất này mà vẫn không hiểu nổi thì hãy đăng ký học một khóa cơ bản về kế toán, sau đó quay lại đọc hai cuốn này là sẽ hiểu.
2. NHÀ ĐẦU TƯ THÀNH CÔNG (William J. O’Neil)
Cuốn sách này trình bày ngắn gọn nhưng dễ hiểu về 5 bước cụ thể để đầu tư thành công theo Phương pháp đầu tư CANSLIM. Đọc tới cuốn này là bạn đã có thể định hình một cách cơ bản nhất về phương pháp kiếm tiền trên thị trường và tránh các rủi ro rồi. Mặc dù cổ phiếu trên thị trường VN đa số là cổ phiếu chu kỳ, nhưng đâu đó vẫn có những cổ phiếu tăng trưởng chuẩn CANSLIM. Bạn cũng có thể thể áp dụng linh hoạt một số tiêu chí của phương pháp này vào các cổ phiếu chu kỳ và vẫn cho hiệu quả rất tốt. Để áp dụng linh hoạt được phương pháp CANSLIM, tất nhiên bạn phải đào sâu hơn thông qua các đầu sách của Mark Minervini, Chris Kacher và Jesse Stine. Nhưng trước hết, bạn cần nắm được những thứ cơ bản nhất của phương pháp này đã.
Cuốn sách Nhà đầu tư thành công được T và cộng sự biên dịch, tài trợ xuất bản. Xem chi tiết tại đây:
3. LÀM GIÀU TỪ SIÊU CỔ PHIẾU
Đọc xong 2 cuốn trên, bạn đã có nền tảng để hiểu được cuốn sách này. Cuốn này chứa đựng những kinh nghiệm đầu tư quý báu và chi tiết của kỷ lục giao giao dịch thời hậu bong bóng internet. Phương pháp đầu tư siêu cổ phiếu giúp người đọc hiểu sâu sắc hơn những nguyên lý đầu tư theo đà tăng trưởng. Là một bước tiến sâu hơn trên con đường chinh phục thị trường tài chính.
Xem chi tiết tại đây:
4. BỘ SÁCH 3 CUỐN CỦA MARK MINERVINI
Giúp bạn mở rộng thêm rất nhiều, gia tăng hiểu biết về giao dịch, kiểm soát tâm lý, kiểm soát rủi ro tốt hơn… David Ryan, nhà vô địch đầu tư Hoa kỳ 3 năm liên tiếp đã đưa ra lời khuyên: “Hãy đọc tất cả các cuốn sách của W. O’Neil và Mark Minervini”.
Bộ sách này, hai cuốn đầu tiên đã hết hàng, nhà xuất bản chưa có kế hoạch xuất bản lại. Hiện chỉ còn cuốn “Những bậc thầy đầu tư theo đà tăng trưởng” do T và cộng sự biên dịch vẫn còn hàng. Nó giúp bạn đọc lấp các lỗ hổng kiến thức rất hiệu quả. Xem chi tiết tại đây:
5. BỘ SÁCH GIAO DỊCH NHƯ ĐỆ TỬ CHÂN TRUYỀN CỦA O’NEIL
Bộ sách gồm hai cuốn, Cách kiếm 18.000 % trên thị trường chứng khoán và Làm giàu từ bán khốn. Hai cuốn này giúp bạn hiểu sâu sắc hơn về phương pháp đầu tư CANSLIM. Sách do các đệ tử chân truyền của O’Neil viết, họ đã tiết lộ rất nhiều “bí kíp” mà các sách của O’Neil không đề cập.
6. PHÂN TÍCH MẪU HÌNH BIỂU ĐỒ – BÍ QUYẾT GIAO DICH CỦA DAN ZANGER
Phương pháp phân tích mẫu hình biểu đồ theo kinh nghiệm kỷ lục gia Dan Zanger, đi sâu vào phân tích điểm mua và bán. Biết cách chọn điểm mua và cách bán là yêu cầu tối quan trọng trong đầu tư. Nghiên cứu cuốn này sẽ giúp bạn chọn điểm mua và bán tốt hơn.
Cuốn sách này cũng được T và cộng sự biên dịch, xuất bản. Xem chi tiết tại đây:
7. Nên đọc thêm gì nữa?
Sách về tâm lý giao dịch như Giao dịch với phong độ đỉnh cao của Mark Douglass (trading in the zone, finfin dịch), Giao dịch với phân tích liên thị trường của John Murphy (Bùi Văn Huy dịch), Kinh tế học về tiền – ngân hàng và thị trường tài chính của Mishkin, Tinh hoa kinh tế học của Krugman, Đầu tư tài chính của Bodie & cs, Những phù thuỷ sàn chứng khoán của Jack Schwager…
Nói chung, hãy đọc càng nhiều càng tốt. Khi đã đến bước đọc mở rộng này, bạn đọc thường đã có đủ kỹ năng để biết bản thân nên đọc những sách nào thì phù hợp. Cứ ra nhà sách, lật xem phần mục lục là sẽ biết sách đó có nên đọc hay không. Có câu “Học tập qua trường lớp giúp bạn kiếm sống, nhưng tự học giúp bạn thay đổi số phận”. Các thầy dạy ở đại học cũng chủ yếu tự học và nghiên cứu rồi dạy lại cho sinh viên, sinh viên xuất sắc lại từ các hướng dẫn của thầy để tự mình nghiên cứu sâu và kỹ – để cũng trở thành bậc thầy. Chẳng có khoá học nào dù đắt tiền đến đâu, có thể giá trị hơn việc tự học từ những cuốn sách. Tinh hoa nghìn năm của thế giới đều lưu truyền qua sách, chứ có mấy người cha tài giỏi mà dạy nổi con đâu? Thực tế, con trai của David Ryan (ba lần vô địch đầu tư Hoa Kỳ) là Sean Ryan (cũng có thành tích top đầu cuộc thi vô địch đầu tư Hoa Kỳ*) thừa nhận anh ta không học được gì từ cha mình mà phải tự học. Đừng đánh giá thấp sách, chỉ cần kiên trì đọc – tra cứu – nghiền ngẫm – tôi tin bạn sẽ học được, giống như ngày xưa tôi học bằng cách dịch những cuốn sách của các bậc thầy trên thế giới.
Bạn cũng nên tìm đọc mục Investor’s Corner trên nhật báo IBD (nhiều bài hay được T dịch sang TV và đăng ở mục Góc nhà đầu tư và mục Học đầu tư trên web này), tìm đọc tất cả các tài liệu của O’Neil, David Ryan, xem các video khoá học của Mark Minervini, Join room của Dan Zanger theo dõi cách giao dịch và của ông ấy vài tháng (có mất phí), tìm đọc tất cả những sách của các cao thủ chứng khoán được xướng tên trong Những phù thuỷ sàn chứng khoán (Jack Schwager)… Ngoài ra, Follow học hỏi các cao thủ chứng khoán VN cũng giúp ích nhiều, tôi cũng học được nhiều từ các sư huynh tiền bối đi trước, nhưng thường mấy ông cao thủ này hay kín tiếng nên khó tìm.
(*) Sean Ryan về thứ ba cuộc thi Nhà vô địch đầu tư Hoa Kỳ (USIC) năm 2022, +132%. Sean là con trai của David Ryan, người ba lần đoạt giải USIC. Sean đứng thứ 30 vào năm 2021, + 18%, thứ 13 vào năm 2020, + 128% và đứng thứ hai vào năm 2019, + 51,8%. Lợi nhuận sau 4 năm là + 847,5%.
